Thema: Winnen

Onze bronnen zijn de belangrijkste asset waarover we als drinkwaterbedrijf beschikken. Zonder betrouwbare bron geen kwalitatief hoogwaardig drinkwater. De kwaliteit en beschikbaarheid ervan is mede afhankelijk van hoe wij en andere stakeholders in de gebieden waar we water winnen, met de bron en omgeving omgaan (en om zijn gegaan). Zowel boven- als ondergronds. Onze ruimtelijke claim willen we zo beperkt mogelijk houden, zonder onverantwoorde risico’s te nemen.

Aanleiding voor meer onderzoek

Achteruitgang grondwaterkwaliteit
Over het algemeen geldt dat de grondwaterkwaliteit in Nederland de afgelopen eeuw achteruit is gegaan, voornamelijk door menselijke invloeden, zoals de effecten van landbouw, (dier)geneesmiddelen en stedelijke bodemverontreiniging. Ook de invloed van oppervlaktewater is vergroot.

Ruimtedruk
Beschikbare ruimte wordt schaarser. Dat leidt in sommige gevallen tot concurrentie tussen verschillende partijen als het gaat om ruimtegebruik. Naast grondwater, biedt de ondergrond mogelijkheden voor geothermie en warmte-koudeopslag. Bij een maatschappelijke opgave als de energietransitie kan dat zorgen voor conflicterende belangen. Hetzelfde geldt voor agrarische activiteiten in landelijk gebied: het gebruik van verschillende meststoffen kan de grondwaterkwaliteit negatief beïnvloeden.

Bodemprocessen
Meer neerslag, hogere temperaturen en meer verdamping: dat zijn de vooruitzichten voor de toekomst. Dat heeft effect op fysische, biologische en chemische processen in de bodem. Onder invloed van klimaatverandering verandert de kwaliteit en kwantiteit van zowel grondwater als oppervlaktewater.

Doelen van dit onderzoeksthema

  • veerkrachtige inpassing van onze bronnen en een duurzame samenwerking met de omgeving;
  • inzicht in de vereiste prestaties, kosten en risico’s per bron en hoe deze in samenhang met elkaar kunnen worden geoptimaliseerd en gemanaged (nu en in de toekomst);
  • een toekomstbestendig beschermingsbeleid, waarmee we winningen voldoende (maar niet meer dan nodig) kunnen beschermen tegen risico’s.

WERKPAKKETTEN

Bodem als filter 0
Doel van dit werkpakket is het vroegtijdig signaleren van ontwikkelingen in de grondwaterkwaliteit op basis van inzicht in bodem(kringloop)processen en het benutten van de bodem als eerste zuiveringsstap. Hiervoor doen we onderzoek naar technieken als earlywarningsystemen, satelliet, sensoring en modelling die we hiervoor kunnen benutten.

Managen van risico’s
Doel van dit werkpakket is meer inzicht te krijgen in de (toekomstige) effecten van landbouw, oppervlaktewater en bodemenergiesystemen in de waterwinning en effectieve manieren om daarmee om te gaan. Adaptief waar het kan en preventief als het moet.

Toekomstbestendige bescherming
Doel van dit werkpakket is het ontwikkelen van een risicogestuurd beschermingsbeleid (mede door middel van hydrologische modellering), waarmee we enerzijds onze ruimtelijke claim beperken en tegelijkertijd een bijdrage leveren aan andere opgaven om onze winning op lange termijn veilig te stellen.

Vragen, aanbevelingen of een advies?

Thema-ambassadeur Johan Driessen is bereikbaar via Johan.Driessen@vitens.nl

Projecten binnen Winnen