Nieuwe onderzoeksprojecten

19 januari 2022

*Dit is een artikel uit het magazine Vitens Innoveert – Thema Zuiveren

Om goed te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen – denk aan verdroging of nieuw ontdekte verontreinigingen – is onderzoek doen cruciaal voor het thema Zuiveren. Naast de lopende onderzoeksprojecten staan er dan ook voortdurend nieuwe op de planning. Thema-ambassadeur Abel Heinsbroek licht een aantal toe.

“Als Vitens gebruiken we voor de productie van drinkwater tot nu toe vrijwel uitsluitend grondwater en oeverfiltraat. Voor het onttrekken daarvan hebben we vergunningen waarin is aangeven hoeveel grondwater we per maand en per jaar mogen oppompen. Tijdens de warme en droge zomers van de afgelopen jaren was in diverse gebieden de watervraag van onze klanten groter dan de hoeveelheid water die we daar mogen onttrekken. We proberen dit probleem onder andere tegen te gaan door onze klanten te stimuleren om zuinig en bewust met water om te gaan. Ondanks dit beleid gaan we ervan uit dat we de komende jaren vaker tegen de grenzen van onze onttrekkingsvergunningen zullen aanlopen. Aangezien het ontwikkelen van nieuwe grondwaterwinningen al gauw tien jaar of meer kost, gaan we daarom binnen twee projecten de mogelijkheden onderzoeken om ook oppervlaktewater als grondstof te gebruiken.”

Ultrapuur water
“Binnen het eerste project willen we bekijken of we met omgekeerde osmose-membranen ultrapuur water kunnen maken door alle ongewenste stoffen uit het oppervlaktewater te verwijderen. Vervolgens willen we dit ultrapure water bijmengen met gezuiverd grondwater. Als dit blijkt te werken, gaan we een membraaninstallatie bouwen die modulair en eenvoudig is op en af te bouwen. Dat maakt het mogelijk om de installatie snel in te zetten in gebieden waar we – al dan niet tijdelijk – niet genoeg grondwater kunnen oppompen en waar we onvoldoende controle hebben op de kwaliteit van het gebruikte oppervlaktewater.”

 

“Als het lukt om uitsluitend de probleemstoffen te verwijderen, heb je een veel efficiëntere oplossing”

Abel vervolgt: “Een nadeel van omgekeerde osmose is dat het gepaard gaat met een hoog energiegebruik. Bovendien krijg je water dat niet gelijk geschikt is als drinkwater, doordat alle mineralen eruit zijn verwijderd. Daarom willen we ook onderzoeken of we met membraanfiltratie direct betrouwbaar drinkwater kunnen maken. Immers, als het lukt om uitsluitend de probleemstoffen te verwijderen heb je een veel efficiëntere oplossing. Om deze zuiveringstechniek te testen, willen we langs de IJssel een proefinstallatie plaatsen en die vervolgens minimaal een jaar laten draaien. Op die manier kunnen we zien of membranen goed genoeg als barrière werken, hoe snel ze vervuilen en hoe ze zich op de langere termijn gedragen. Tegelijkertijd doen we als Vitens belangrijke ervaring op met het zuiveren van nieuwe bronnen en alles wat daarbij komt kijken.” 

Proefhal
Een ander onderzoeksproject is volgens Abel de bouw van een proefhal in Friesland. “We willen daar uiteindelijk een compleet nieuwe zuivering ontwikkelen, die gebruik maakt van alle innovatieve technieken die we de afgelopen jaren op andere productielocaties hebben onderzocht. We hopen op die manier de meeste duurzame, innovatieve en energiezuinige zuivering te ontwerpen. Ons plan is om vanaf volgend jaar proeven te gaan doen. Daarvoor willen we drie parallelle zuiveringsstraten bouwen, één met conventionele technieken en twee met een combinatie van innovatieve technieken, en gedurende een jaar bekijken welke het beste werkt. Vervolgens gaan we de nieuwe zuivering daarmee uitrusten.”

“Weer een ander project betreft onderzoek naar de verwijdering van PFAS. Deze toxische stoffen breken nauwelijks of niet af en worden steeds vaker in het milieu aangetroffen. Dat betekent dat we als drinkwaterbedrijven serieus rekening moeten houden met deze schadelijke stoffen. Op onze bestaande zuiveringen kunnen we tot nog toe met actieve kool en membraanfiltratie PFAS afdoende verwijderen. Anticiperend op een groter aandeel van oppervlaktewater voor onze drinkwaterproductie gaan we modelmatig onderzoek doen naar de verwijdering van PFAS met koolfiltratie.”

 

Methaan als sterk broeikasgas willen we niet laten ontsnappen, dus zoeken we naar nuttige toepassingen die zorgen voor een verlaging van de milieubelasting”

 

Methaanvalorisatie
Op de verschillende productielocaties onttrekt Vitens steeds meer opgelost methaan uit het grondwater. Abel: “Methaan is een sterk broeikasgas. Daarom willen we het onttrokken methaan niet naar de lucht laten ontsnappen en zoeken we naar nuttige toepassingen die zorgen voor een verlaging van de milieubelasting. Bij deze zoektocht werken we intensief samen met het team van het thema Circulaire Economie en Maatschappij. Aangezien de hoeveelheid onttrokken gas per locatie verschilt evenals de toepassingsmogelijkheden in de directe omgeving – denk aan het benutten van het gas voor gebouwverwarming of het bijmengen van het methaan aan het biogas van een mestvergister – zullen we per locatie de meest kansrijke mogelijkheden in kaart brengen. En mocht er echt geen nuttige toepassing zijn, dan kunnen we het gas altijd nog affakkelen, omdat de CO2 die daarbij vrijkomt een aanzienlijk kleiner broeikasgaseffect heeft dan methaan.”

Het laatste innovatieproject dat Abel noemt is gericht op de ontwikkeling van een pelletreactor voor het ontijzeren van grondwater: “We willen samen met de TU Delft onderzoeken of we voor de verwijdering van ijzer een continu proces kunnen ontwikkelen, zodat we geen zandfilters meer hoeven terug te spoelen. Daarbij denken we aan een compacte pelletreactor, waarin het ijzer zich in laagjes hecht aan het korrelvormige materiaal en je alleen af en toe wat van dit materiaal hoeft af te tappen. Voorjaar 2022 beginnen we met een eerste proefonderzoek op kleine schaal op ons productiebedrijf in Wierden.”

 

Bijdragen?
Wilt u bijdragen aan het innovatieprogramma van Vitens binnen dit thema? Neem dan contact op met abel.heinsbroek@vitens.nl

 

Volg Ons    

Schrijf je in om op de hoogte te blijven van alle nieuwtjes op deze website

Bedankt voor het aanmelden!

Gerelateerde artikelen

Vitens in MilieuMagazine!

Vitens in MilieuMagazine!

Recent is de derde editie van dit jaar van het MilieuMagazine verschenen waar Vitens een bijdrage aan heeft mogen leveren. Het gaat om het artikel 'Drinkwaterbedrijven zoeken naar nieuwe bronnen'.  “Er is lange tijd niet geïnvesteerd in voldoende uitbreiding van de...

Lees meer